Corel Ventura 8
Draw.Nu Home Omhoog Feedback Site-inhoud

 

Minicursus Ventura 8

Op de cd-rom die u bij Het CorelDRAW 8 Handboek hebt ontvangen staat in de map Ventura een volledig werkende versie van Corel Ventura 8. Deze probeerversie is gedurende 30 dagen na installatie te gebruiken. Om u op weg te helpen bij het uitproberen van deze DTP-software besteden we er in dit artikel extra aandacht aan, in de vorm van een minicursus.

Introductie

In de praktijk blijkt dat een groot aantal gebruikers van CorelDRAW CorelDRAW zelf of Word gebruikt om brochures of boekjes te maken. In een aantal gevallen voldoen die pakketten wel, maar op het moment dat er veel tekst moet worden verwerkt is DRAW een minder gelukkige keuze. En moet uw werk kleurgescheiden worden uitgedraaid, dan is Word weer niet echt aan te bevelen. Met andere woorden: er zijn van die momenten waarop je naar een serieus DTP-programma verlangt. Ventura is zo’n programma, en ik hoop aan de hand van dit artikel u wat inzicht te verschaffen in de krachtige mogelijkheden die dit programma biedt. Voordat u de oefeningen in dit artikel kunt uitvoeren dient u de Ventura-software uiteraard te installeren. Start daartoe het programma Setup dat zich in de genoemde map bevindt. Let erop dat Ventura en de Nederlandse versie van CorelDRAW niet in dezelfde map geïnstalleerd kunnen worden.

Corel Ventura 8 is een typisch Windows 95-programma; het maakt uitgebreid gebruik van de mogelijkheden die het besturingssysteem biedt. Zo kunnen elementen via slepen en neerzetten worden gemanipuleerd, maar is het ook mogelijk elementen met de rechter muisknop te verslepen. Sleep bijvoorbeeld een stuk geselecteerde tekst met de rechter muisknop naar een andere plaats en zie wat er gebeurt. Verder kunt u ook uitgebreid rechtsklikken of dubbelklikken op onderdelen om bepaalde acties op te roepen. En de eigenschappenbalk speelt uiteraard een belangrijke rol. In dit artikel wordt daar niet altijd uitgebreid bij stilgestaan, maar wordt enige handigheid met Windows 95 verondersteld. Wanneer u denkt: ‘zou dit kunnen’, dan is uitproberen de boodschap.

De schermindeling

Een aantal elementen op het scherm is van belang wanneer u efficiënt met Ventura wilt werken. Daarnaast kent Ventura een aantal hulpmiddelen die niet altijd zichtbaar hoeven te zijn, maar die u met een druk op de knop in en uit kunt schakelen. Dit zijn het Tag Window en de Navigator (zie figuur 1) Open ze eventueel door op de gelijknamige knoppen rechtsboven in de werkbalk te klikken. Koppel ze aan de rechterzijkant van het venster door ze voorzichtig naar rechts te schuiven. U kunt gekoppelde vensters loskoppelen door ze aan de titel op te pakken en te verslepen. Minimaliseer gekoppelde vensters door op het dubbele pijltje linksboven in het koppelvenster te klikken; klap ze weer uit door nogmaals op dit pijltje te drukken (het wijst nu de andere kant op), of door op een van de tabbladen langs de zijkant te drukken.

Figuur 1: Het werkvenster, met rechts het tag window en de Navigator(klik voor een grote versie - 50 kB)

Figuur 1: Het werkvenster, met rechts het tag window en de Navigator (klik voor een grote versie - 50 kB)

Linksonder in het scherm staan de drie knoppen die wisselen tussen Page Tag, Page Layout en Copy Editor (figuur 2). Standaard werkt u in de Page Layout, wat inhoudt dat u alles ziet zoals het er op papier uit gaat zien. Klikt u op de knop Page Tag, dan komt u in de modus terecht waar u de indeling van de pagina kunt vastleggen. Klik op Copy Editor om de ingebouwde tekstverwerker op te roepen, waarin pagina-indeling en afbeeldingen onzichtbaar zijn.

Figuur 2: Wisselen tussen drie werkmodi

Figuur 2: Wisselen tussen drie werkmodi

Gereedschapskist Aan de linkerkant van het venster bevindt zich de gereedschapskist. Veel van de gereedschappen werken zoals in CorelDRAW: met name het vul- en omtrekgereedschap zullen bekend voorkomen, maar ook het vormgereedschap (Node Edit), het tekengereedschap (met rechthoeken, ellipsen, lijnen, veelhoeken enz.), het zoomgereedschap en het selectiegereedschap (de aanwijspijl) werken over het algemeen zoals in CorelDRAW.

Onderdelen verzamelen

Met Ventura combineert u teksten en afbeeldingen tot opgemaakte pagina’s. Daarbij ondersteunt het programma alle gangbare tekst- en afbeeldingsformaten. In beginsel kunt u in Ventura rechtstreeks CorelDRAW-bestanden inlezen, maar het programma wordt daar niet sneller door. Verstandiger is het om uw DRAW-documenten als CMX-bestand op te slaan, of ze naar EPS te exporteren. Indien u dat eerste doet, kunt u ze altijd op de normale manier in CorelDRAW blijven openen (CMX is naast CDR het tweede interne bestandsformaat van CorelDRAW). Verder kunnen uiteraard TIF-, JPG en CPT-bestanden worden ingelezen, plus nog een heel assortiment aan bitmapformaten.

Afbeeldingen

Het importeren van afbeeldingen kan door middel van slepen en neerzetten, of met behulp van de opdracht File, Import Picture. Indien u afbeeldingen rechtstreeks naar de pagina sleept, dan zal Ventura ze importeren en automatisch in een eigen kader (frame) plaatsen; dit frame is een belangrijk onderdeel van Ventura. Wanneer u een afbeelding boven op een bestaand frame sleept, dan wordt de afbeelding in dat frame vervangen door de nieuwe afbeelding. De oude afbeelding wordt echter niet weggegooid, maar is alleen niet meer zichtbaar. Kijk in de Navigator en klik op het plusje naast de tekst Chapter1. De door u geplaatste (geïmporteerde) bestanden zijn onderdeel van dit eerste hoofdstuk. U kunt ook vanuit de Navigator bestanden op de pagina plaatsen, door ze naar een lege plek op de pagina te slepen, of door ze bovenop een bestaand frame te slepen. Staan er afbeeldingen op de pagina, dan kunt u ze verplaatsen, vergroten en verkleinen zoals u dat ook in CorelDRAW doet: gebruik de handgrepen van een frame om de afbeelding te vergroten of te verkleinen en klik een tweede maal op een frame om het te kunnen roteren.

Wilt u een afbeelding in een onregelmatige vorm plaatsen, teken die dan eerst met behulp van het Frame-gereedschap; dit is het vierde gereedschap in de gereedschapskist. Houd de muisknop even ingedrukt op het gereedschap en selecteer een van de vele voorgedefinieerde vormen. Teken het frame vervolgens op dezelfde manier zoals u een rechthoek in CorelDRAW tekent. Het frame werkt vervolgens als de eerder gemaakte frames, dus u kunt er een afbeelding inslepen (vanuit een Windows-map of vanuit de Navigator). Gebruik het vormgereedschap (Node Edit - het zesde gereedschap in de gereedschapskist) om het frame verder te vervormen. Het verbaast u (hoop ik) niet dat sommige framevormen (met name de rectangle, de rounded rectangle en de ellipse) op dezelfde manier reageren als in CorelDRAW wanneer u ze met het vormgereedschap bewerkt. U kunt frames verwijderen door ze te selecteren en op Delete te drukken. Hiermee wordt alleen het frame verwijderd, maar de afbeelding die erin stond blijft in de Navigator zichtbaar. Is dat niet gewenst, verwijder het bestand dan ook in de Navigator, door erop te klikken en op Delete te drukken.

Figuur 3: Verschillende afbeeldingen op de pagina; let op de automatische tekstomloop

Figuur 3: Verschillende afbeeldingen op de pagina; let op de automatische tekstomloop (klik voor een grote versie - 73 kB)

Tekst

Tekst importeren kan eveneens met slepen en neerzetten, of anders met behulp van de opdracht File, Import Text. Ook hier geldt dat geïmporteerde tekst in het frame komt te staan waar u het loslaat. Tevens verschijnt de naam van het tekstbestand in de Navigator. Het verschil met afbeeldingen is echter dat wanneer u de tekst op een lege plaats op de pagina sleept, het automatisch de gehele pagina zal vullen (de tekst loopt om geplaatste afbeeldingen heen). Een ander verschil is dat u tekst van een frame in een ander frame kunt laten overlopen. Sleep de tekst daartoe naar een frame, en sleep dezelfde tekst (vanuit de Navigator) naar een ander frame; alle tekst die niet in het eerste frame paste verschijnt nu in het tweede frame. U kunt dit net zo vaak herhalen als u wilt. Frames worden op die manier automatisch met elkaar verbonden, en dat is te herkennen aan de nummertjes die verschijnen wanneer u een frame selecteert.

Sleept u een tekst naar een reeds bestaand frame, dan wordt de tekst dus in dit frame geplaatst; bevat het frame al een afbeelding, dan zullen zowel de tekst als de afbeelding zichtbaar zijn. Met andere woorden, een frame kan een tekst, een afbeelding of een afbeelding en een tekst bevatten. Teksten zijn in frames niet zonder meer aan elkaar te koppelen; hebt u twee tekstbestanden, bijvoorbeeld artikel1.doc en artikel2.doc, dan kunt u het eerste artikel in een frame (of op de pagina) plaatsen. Plaatst u vervolgens het tweede artikel op dezelfde positie, dan wordt het eerste artikel vervangen. U kunt dat voorkomen door de tekstcursor aan het eind van het eerste artikel te klikken en vervolgens te kiezen voor File, Import Text, waarbij u ervoor zorgt dat de optie Insert at cursor is ingeschakeld.

Figuur 4: Insert at cursor

Figuur 4: Insert at cursor

Tekst opmaken

Ventura werkt met mechanismen die tags worden genoemd. Een tag is te vergelijken met een stijl uit CorelDRAW of een opmaakprofiel uit PageMaker. Over het algemeen zijn stijlen alleen op tekst (en in CorelDRAW ook op grafische symbolen) toe te passen, maar Ventura kent vijf verschillende soorten tags. Dit zijn achtereenvolgens:

paragraph tag
frame tag
page tag
character tag
border tag

De belangrijkste uit dit rijtje is de paragraph tag, die wordt gebruikt om alinea’s op te maken. Maar ook de page tag zal later in dit verhaal aan de orde komen. De frame tag wordt gebruikt om een vormgeving voor een frame (kleur, kader, bijschrift, marges enz.) vast te leggen.

In een paragraph tag slaat u eigenschappen van een alinea op. Daarbij moet u denken aan lettertype, corpsgrootte, uitlijning, interlinie, tab-instellingen, tekst- en achtergrondkleur, rotatie, bullets (‘effects’) enz. Wanneer u in een willekeurige alinea klikt (verifieer of het selectiegereedschap actief is) verschijnt in het tag window een overzicht met paragraph tags, waarbij de tag van de geklikte alinea met een pijltje wordt aangegeven. Over het algemeen zal dit de tag Body Text zijn; dit is de tag die automatisch aan alle niet-getagde alinea’s wordt toegekend. In het tag window kunt u rechtstreeks een aantal eigenschappen van de tag wijzigen, zoals lettertype, corpsgrootte en kleur. Wilt u meer eigenschappen wijzigen, klik in het tag window dan op de knop Tag Properties (de derde knop). In het venster dat verschijnt kunt u diverse tabs voor diverse categorieën instellingen selecteren. Let op de knop Presets/Details die in sommige vensters verschijnt; druk hierop om te wisselen tussen een eenvoudig en een volledig dialoogvenster. Druk op Apply om uw wijziging(en) door te voeren en let op het effect: alle tekst op de pagina past zich aan, omdat alle tekst de tag Body Text heeft. Dit is de standaard werkwijze van Ventura. Vindt u dit te rigoureus, dan kunt u ook individuele alinea’s aanpassen. Rechtsklik in dat geval in de gewenste alinea en kies Paragraph Properties. Let erop dat het dialoogvenster er identiek uit lijkt te zien. Het verschil zit hem echter in de extra knop Update tag. Druk in dit venster op Apply om alleen de geselecteerde alinea aan te passen, en op Update tag om alle Body Text-alinea’s aan te passen.

Figuur 5: Het  tag window, met op de derde positie de knop Tag Properties

Figuur 5: Het tag window, met op de derde positie de knop Tag Properties

Opmerking: Wanneer het wijzigen van het lettertype geen effect lijkt te hebben, dan heeft Ventura tijdens het importeren van de tekst waarschijnlijk een aantal attributen van het geïmporteerde Word-document overgenomen. Een veel voorkomende situatie is dat alle alinea’s via een attribuut op "Times New Roman" worden gezet. U kunt dit verifiëren in de Copy Editor (derde knop linksonder op het scherm). Gebruik Edit/Find & Replace om te zoeken naar het attribuut "Times New Roman" en vervang dit door niets om de ongewenste attributen te verwijderen. Herhaal deze actie indien nodig; als alternatief kunt u uw Word-document ook als RTF opslaan. U komt weer in de Page Layout door op de tweede knop linksonder in het scherm te drukken.

Standaard bevat een Ventura-document een aantal voorgedefinieerde tags, zoals Bullet, Main Heading en Subheading. Plaats de cursor in een willekeurige alinea en dubbelklik in het tag window op de naam van een tag om deze aan een alinea toe te kennen; als alternatief sleept u de naam van de tag bovenop de gewenste alinea. U kunt ook meerdere alinea’s selecteren (slepen) en linksboven in de eigenschappenbalk een tag in de Paragraph Tag List kiezen. De werking van deze tags is gelijk aan die van de Body Text-tag. Met andere woorden: u kunt individuele alinea’s met een tag aanpassen, maar ook alle alinea’s met een bepaalde tag.

Tags definiëren

De basistags die Ventura bevat zijn te beperkt om een fraai document mee vorm te geven. Vandaar dat u zelf nieuwe tags kunt toevoegen. Klik daartoe in het tag window op de knop New Tag (de eerste knop). U kunt zelf een naam bedenken, en de eigenschappen van een bepaalde tag overnemen (doorgaans is dat de tag van de alinea waarin de cursor zich momenteel bevindt). Druk eventueel op de knop New Tag Properties om de tag meteen aan te passen, maar u kunt dat ook altijd later doen. Dat gaat natuurlijk op dezelfde manier als bij de andere tags; u zult zien dat uw eigen tag aan het tag window is toegevoegd.

Figuur 6: Tag-instellingen maken

Figuur 6: Tag-instellingen maken (klik voor een grote versie - 27 kB)

Een andere manier om tags te ‘maken’ is door ze uit andere documenten te kopiëren. Klik in het tag window op Import Tag (de vijfde knop) om tags uit andere documenten (zoals de bijgeleverde voorbeeldpublicaties) over te nemen. Dit is met name handig als u zelf al een aantal documenten hebt gemaakt en u weet hoe de tags eruitzien.

Figuur 7: Zelf een tag maken

Figuur 7: Zelf een tag maken

Pagina-indeling

Net zo belangrijk als het uiterlijk van de gebruikte tekst is de indeling van de pagina. Daartoe behoren zaken als grootte, oriëntatie, marges, kolomindeling. Ook hier maakt Ventura gebruik van tags, die page tags worden genoemd. Om deze te kunnen wijzigen dient u de Page Tag-weergave te activeren, door linksonder op het scherm op de eerste knop (Page Tag View) te klikken. In deze weergave kunt u snel een kolomindeling maken door in de eigenschappenbalk op de knop Frame Columns te drukken (de meest rechtse) en een voorgedefinieerde indeling te kiezen. Kolommen kunnen direct op de pagina worden gewijzigd door de kolomgrenzen te verslepen. Kopieer of spiegel een gemaakte instelling door in de pagina te rechtsklikken en de opdracht Copy/Mirror Properties to Facing Page te kiezen. Wilt u marges wat preciezer instellen, klik dan in het tag window op de bekende knop Tag Properties (let erop dat het venster automatisch de page tags weergeeft). U kunt nu talloze instellingen voor de pagina maken, zoals grootte, oriëntatie, marges, kolommen, rotatie en kaders. De lijnen tussen de kolommen zet u uit door op het tabblad Columns de waardes voor Rules op 0 te zetten.

Door in de Page Tag View op deze manier wijzigingen in de pagina-indeling aan te brengen, wijzigt u in feite de page tag ‘Default Page’. Omdat alle pagina’s standaard deze page tag hebben, zullen wijzigingen direct zichtbaar worden wanneer u naar de Page Layout View teruggaat.

Figuur 8: Instellen van kolommen in de Page Tag View

Figuur 8: Instellen van kolommen in de Page Tag View (klik voor een grote versie - 56 kB)

U kunt in Ventura meerdere page tags maken (op dezelfde manier als u paragraph tags maakt) om verschillende pagina-indelingen binnen één document te kunnen gebruiken. Gemaakte page tags kent u toe in de Page Layout View, maar u maakt ze in de Page Tag View. Wanneer u meerdere page tags hebt gemaakt kunt u individuele pagina’s snel taggen door in de Page Layout View op de rand van de pagina te klikken en in het tag window op de gewenste tagnaam te dubbelklikken. Let erop dat u pagina’s ook in de Page Layout View kunt wijzigen, want als u een pagina hebt geselecteerd door op de rand te klikken dan verschijnen in de eigenschappenbalk een paar bekende knoppen. Wijzigingen die u in deze weergave maakt hebben echter alleen betrekking op de geselecteerde pagina en niet op de page tag. Met andere woorden: alleen deze pagina krijgt een ander uiterlijk en de andere pagina’s (met dezelfde page tag) blijven ongewijzigd. Dit komt overeen met het individueel aanpassen van alinea’s zoals hiervóór is besproken.

Losse grafische elementen

Om de pagina extra te verfraaien, bijvoorbeeld met zwevende kopjes of grafische elementen zoals lijnen en sterren, beschikt Corel Ventura over een uitgebreid tekengereedschap. Dit gereedschap bevindt zich op de vijfde positie in de gereedschapskist en bevat verdacht veel overeenkomsten met de tekengereedschappen uit CorelDRAW. Zo hebt u de beschikking over freehand- en Bézierkrommen, veelhoeken, ellipsen, rechthoeken, call-outs en artistieke tekst. U kleurt de geplaatste elementen met de verf- en omtrekgereedschappen (onderin de gereedschapskist) en u bewerkt ze met het knooppuntgereedschap. Wanneer u een kromme en een artistieke tekst tegelijk selecteert (klik en Shift-klik), dan krijgt u in de eigenschappenbalk zelfs de beschikking over een knop Fit Text to Path, waarmee u de tekst langs de kromme kunt laten lopen (tekst op tracé uit CorelDRAW).

Figuur 9: Wat grafische grappen met een hoog CorelDRAW-gehalte

Figuur 9: Wat grafische grappen met een hoog CorelDRAW-gehalte

Vaste elementen

Veelal zult u vaste elementen op de pagina willen plaatsen, zoals kop- en voetregels en wellicht een terugkerend bedrijfslogo. Ook dit doet u in de Page Tag View om te voorkomen dat uw instellingen maar voor één pagina gelden. In de Page Tag View klikt u in een kop- of voetregel om daar rechtstreeks een kop- of voetregel in te typen. Let erop dat Ventura deze in drie ‘zones’ verdeelt, die gescheiden zijn door een tab. U controleert dit door in de gewenste kop- of voetregel te klikken en de cursortoetsen links en rechts in te drukken. Typ de gewenste gegevens in en gebruik de knop Insert in de eigenschappenbalk om een paginanummer (bovenste optie) in te voegen. Wilt u een logo plaatsen, ga dan op de bekende manier te werk (slepen en neerzetten). Een op een page tag geplaatste afbeelding komt op iedere pagina met die page tag terug.

Zelf iets maken

Met bovenstaande basiskennis zou u in staat moeten zijn zelf een document met Ventura te maken. Een niet al te ingewikkeld project zou de opmaak van een nieuwsbrief kunnen zijn. Daartoe voert u recapitulerend de volgende handelingen uit

maak eventueel wat frames (niet verplicht; wel handig als u tekst of afbeeldingen in een afwijkende vorm wilt plaatsen)
sleep een of meer afbeeldingen naar een document
sleep een of meer tekstbestanden naar een document; de ‘hoofdtekst’ sleept u naar de lege pagina, aanvullende teksten sleept u naar reeds gemaakte frames
maak een pagina-indeling in de Page Tag View en zet eventuele vaste elementen op de pagina
plaats de afbeeldingen op de juiste plaats
maak nieuwe paragraph tags, ken ze aan alinea’s toe en geef ze vorm om zo de tekst op te maken

Wanneer u een en ander naar wens op de pagina hebt staan kunt u uw werk opslaan. Ventura maakt hiertoe een VP-bestand aan, dat in beginsel alle onderdelen (teksten, afbeeldingen, tags enz.) bevat. Grote afbeeldingen worden standaard echter extern gelaten, om te voorkomen dat het VP-bestand uit de klauwen loopt. In de Navigator herkent u externe bestanden aan een klein pictogram van een map voor de naam. Maak externe bestanden desgewenst intern door op de naam te rechtsklikken en Embed te kiezen. Het omgekeerde is niet direct mogelijk, maar afbeeldingen kunnen wel vanuit Ventura worden geëxporteerd.

Conclusie

Ik durf niet te beweren dat u met deze korte inleiding daadwerkelijk aan de slag zou moeten kunnen, maar hopelijk zijn een paar van de geheimen van Corel Ventura in dit verhaal duidelijk gemaakt. Uiteraard zit er veel meer in Ventura, want de echte kracht van het programma komt tot uiting bij de opmaak van grotere documenten, die gebruik maken van verschillende hoofdstukken, kruisverwijzingen, figuurnummers, index en inhoudsopgave. En dan heb ik het nog niet eens over de uitgebreide functies voor tabellen, wiskundige vergelijkingen en natuurlijk publicatie naar Internet. Wellicht dat een ander artikel daar dieper op ingaat, maar voor nu laten we het hierbij.

 

Met extern.gif (73 bytes) aangegeven sites zijn externe sites en worden in een nieuwe browser geopend.

© 1998-2001 Bob van Duuren.
De informatie op deze webpagina's wordt geleverd 'as is', zonder enige vorm van garantie.

Informatie over deze site: drawmaster@inventiv-edu.nl